
Fundusz alimentacyjny 2026 – komu przysługuje i ile wynosi
Gdy zasądzone alimenty nie wpływają na konto, a komornik nic nie ściąga, dziecko wciąż trzeba utrzymać. Od takiej sytuacji jest fundusz alimentacyjny – świadczenie wypłacane przez gminę, gdy egzekucja alimentów okazuje się bezskuteczna. Rok 2026 jest tu istotny z dwóch powodów: obowiązuje wyższa kwota świadczenia (do 1 000 zł) i zmienia się kryterium dochodowe – od 1 października 2026 r. próg rośnie z 1 209 zł do 1 665 zł netto na osobę. W artykule wyjaśniam, komu świadczenie przysługuje, ile wynosi, jakie progi obowiązują i do kiedy złożyć wniosek na nowy okres.
Czym jest fundusz alimentacyjny
Fundusz alimentacyjny to system wsparcia dla osób, które mają zasądzone alimenty, ale nie są w stanie ich wyegzekwować od zobowiązanego rodzica. Zasady reguluje ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Świadczenie wypłaca gmina (najczęściej gminny lub miejski ośrodek pomocy społecznej) – nie sąd i nie komornik.
Ważne rozróżnienie: fundusz alimentacyjny to nie to samo co alimenty. To świadczenie zastępcze, które państwo wypłaca w miejsce niepłaconych alimentów, a następnie samo dochodzi zwrotu od dłużnika. Innymi słowy – dłużnik alimentacyjny nadal jest winien pieniądze, tyle że teraz gminie, a nie bezpośrednio dziecku.
Komu przysługuje świadczenie
Aby otrzymać świadczenie z funduszu alimentacyjnego, muszą być spełnione łącznie trzy grupy warunków: dotyczące osoby uprawnionej, bezskuteczności egzekucji oraz dochodu rodziny.
Wiek osoby uprawnionej
- do ukończenia 18. roku życia – bez dodatkowych warunków
- do ukończenia 25. roku życia – jeśli osoba uczy się w szkole lub szkole wyższej
- bezterminowo – jeśli osoba ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności
Bezskuteczność egzekucji
Trzeba mieć zasądzone alimenty (wyrokiem lub ugodą sądową) i prowadzoną egzekucję komorniczą, która okazała się bezskuteczna przez okres co najmniej 2 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Bezskuteczność potwierdza komornik odpowiednim zaświadczeniem. Za bezskuteczną uznaje się też sytuację, gdy dłużnik przebywa za granicą i nie można wskazać sądu, który mógłby prowadzić egzekucję.
Kryterium dochodowe
Dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać ustawowego progu – to najczęściej zmieniający się warunek, dlatego omawiam go osobno w kolejnej sekcji.
Kryterium dochodowe w 2026 roku – dwa progi
Rok 2026 jest nietypowy, bo obowiązują w nim dwa różne progi dochodowe – zależnie od okresu świadczeniowego. Okres świadczeniowy trwa od 1 października do 30 września kolejnego roku.
| Okres świadczeniowy | Obowiązuje | Próg dochodu netto na osobę |
|---|---|---|
| 2025/2026 | do 30.09.2026 | 1 209 zł |
| 2026/2027 | od 1.10.2026 | 1 665 zł |
Podwyżka progu z 1 209 zł do 1 665 zł od 1 października 2026 r. jest znacząca – to wzrost o 456 zł. W praktyce oznacza, że część rodzin, które w poprzednim okresie przekraczały kryterium, w nowym okresie ponownie może nabyć prawo do świadczenia. Warto to sprawdzić, nawet jeśli w latach poprzednich odmówiono wypłaty.
Mechanizm „złotówka za złotówkę”
Przekroczenie progu nie oznacza automatycznej utraty całego świadczenia. Działa zasada „złotówka za złotówkę”: jeśli dochód na osobę przekracza kryterium, świadczenie zostaje pomniejszone o kwotę przekroczenia, a nie odebrane w całości.
Przykład praktyczny: dziecku zasądzono 900 zł alimentów, dochód na osobę w rodzinie przekracza próg o 200 zł. Świadczenie z funduszu zostanie pomniejszone o te 200 zł – rodzina otrzyma 700 zł zamiast 900 zł. Świadczenie nie przysługuje jednak, gdy tak wyliczona kwota byłaby niższa niż 100 zł.
Ile wynosi świadczenie w 2026 roku
Świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, ale nie więcej niż 1 000 zł miesięcznie na jedno dziecko. To istotna zmiana – do 30 czerwca 2024 r. górny limit wynosił 500 zł, od 1 lipca 2024 r. został podniesiony do 1 000 zł i tyle obowiązuje w 2026 roku.
- alimenty zasądzone na 600 zł → świadczenie 600 zł
- alimenty zasądzone na 1 000 zł → świadczenie 1 000 zł
- alimenty zasądzone na 1 500 zł → świadczenie 1 000 zł (limit górny)
Świadczenie przysługuje na każde uprawnione dziecko osobno, o ile spełnione są warunki. Powyższe kwoty mogą dodatkowo zostać obniżone w ramach mechanizmu „złotówka za złotówkę”, jeśli dochód przekracza kryterium.
Jak i kiedy złożyć wniosek
Wniosek składa się w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania. Prawo do świadczenia ustala się na okres świadczeniowy, więc wniosek trzeba składać co roku na nowo.
- Termin składania na okres 2026/2027 – elektronicznie (portal Emp@tia, ePUAP, bankowość) od 1 lipca 2026 r., w formie papierowej od 1 sierpnia 2026 r.
- Skompletuj dokumenty – tytuł wykonawczy (wyrok/ugoda z klauzulą wykonalności), zaświadczenie od komornika o bezskuteczności egzekucji, dokumenty dochodowe za rok bazowy (dla okresu 2026/2027 – dochód z 2025 r.)
- Złóż wniosek – w gminie, przez portal Emp@tia lub bankowość elektroniczną
- Poczekaj na decyzję – wnioski złożone do 31 sierpnia rozpatruje się z wypłatą do 31 października; złożone we wrześniu – z wypłatą do 30 listopada
Warto złożyć wniosek jak najwcześniej w okresie naboru – decyduje to o terminie pierwszej wypłaty w nowym okresie świadczeniowym.
Fundusz alimentacyjny a alimenty od sądu
Fundusz alimentacyjny nie zastępuje sprawy o alimenty – jest wobec niej wtórny. Żeby w ogóle ubiegać się o świadczenie, trzeba mieć już zasądzone alimenty i prowadzoną (bezskuteczną) egzekucję. Kolejność działań wygląda więc tak:
- uzyskanie wyroku lub ugody zasądzającej alimenty
- skierowanie sprawy do komornika (egzekucja)
- uzyskanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji
- wniosek o świadczenie z funduszu alimentacyjnego
Jeśli alimenty nie zostały jeszcze zasądzone albo są zbyt niskie w stosunku do potrzeb dziecka, pierwszym krokiem jest sprawa alimentacyjna, a nie wniosek do gminy.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi fundusz alimentacyjny w 2026 roku?
Świadczenie odpowiada wysokości zasądzonych alimentów, ale nie może przekroczyć 1 000 zł miesięcznie na dziecko. Górny limit został podniesiony z 500 zł do 1 000 zł od 1 lipca 2024 r. i obowiązuje w 2026 roku.
Jakie jest kryterium dochodowe funduszu alimentacyjnego w 2026?
Do 30 września 2026 r. próg wynosi 1 209 zł netto na osobę w rodzinie, a od 1 października 2026 r. (nowy okres świadczeniowy 2026/2027) rośnie do 1 665 zł. Dzięki mechanizmowi „złotówka za złotówkę” niewielkie przekroczenie progu nie odbiera całego świadczenia.
Do jakiego wieku przysługuje świadczenie z funduszu?
Do 18. roku życia bez warunków, do 25. roku życia jeśli dziecko się uczy, a bezterminowo w przypadku osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Czy jak dostanę świadczenie z funduszu, to dłużnik przestaje być winien pieniądze?
Nie. Wypłacone kwoty stają się długiem dłużnika wobec Skarbu Państwa i są od niego dochodzone. Obowiązek alimentacyjny trwa dalej, a egzekucja komornicza pozostałej zaległości nie jest wstrzymywana.
Co jeśli mój dochód nieznacznie przekracza próg?
Działa zasada „złotówka za złotówkę” – świadczenie zostaje pomniejszone o kwotę przekroczenia, a nie odebrane w całości. Świadczenie nie przysługuje dopiero wtedy, gdy tak wyliczona kwota byłaby niższa niż 100 zł.
Kiedy złożyć wniosek na okres 2026/2027?
Elektronicznie od 1 lipca 2026 r., w formie papierowej od 1 sierpnia 2026 r. Złożenie wniosku do 31 sierpnia zapewnia rozpatrzenie i wypłatę do 31 października, czyli od początku nowego okresu.
Czy potrzebuję zaświadczenia od komornika?
Tak. Konieczne jest zaświadczenie potwierdzające bezskuteczność egzekucji za okres co najmniej 2 ostatnich miesięcy. Bez prowadzonej egzekucji komorniczej świadczenie nie przysługuje.
Więcej o sprawach alimentacyjnych i rodzinnych: Prawo rodzinne – adwokat Częstochowa. Zobacz też, ile wynoszą alimenty na dziecko: Ile wynoszą alimenty na dziecko w 2026 roku.
Ten artykuł był pomocny?
Jeśli masz pytania dotyczące swojej sprawy - zapraszamy na bezpłatną konsultację.