Wypadek na oblodzonym chodniku – kto odpowiada i jak uzyskać odszkodowanie

Pierwszy przymrozek wystarczy, by na nieodśnieżonej drodze dla pieszych doszło do złamania nadgarstka, kostki czy biodra. Poszkodowany zwykle nie wie, do kogo skierować roszczenie: do właściciela posesji, wspólnoty mieszkaniowej, gminy czy zarządcy drogi. Odpowiedź zależy od tego, gdzie dokładnie doszło do upadku. W artykule wyjaśniam, kto odpowiada za odśnieżanie, jakie świadczenia przysługują poszkodowanemu i jak zabezpieczyć dowody zaraz po wypadku. Stan prawny na: październik 2026 r.

Kto odpowiada za odśnieżanie chodnika?

Podział obowiązków wynika z art. 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przepisy posługują się pojęciem „droga dla pieszych”, które w praktyce oznacza chodnik.

Miejsce upadku	Kto odpowiada za uprzątnięcie śniegu i lodu	Podstawa
Chodnik wzdłuż posesji, bezpośrednio przy jej granicy	Właściciel nieruchomości (także współwłaściciel, użytkownik wieczysty, zarządca, inny podmiot władający nieruchomością, np. wspólnota lub spółdzielnia)	art. 5 ust. 1 pkt 4 i art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.
Chodnik, na którym dopuszczono płatne parkowanie	Zarząd drogi lub gmina pobierająca opłaty za parkowanie	art. 5 ust. 1 pkt 4, ust. 4 pkt 3 i ust. 5 u.c.p.g.
Pozostałe drogi publiczne, w tym chodnik oddzielony od posesji np. pasem zieleni	Zarząd drogi	art. 5 ust. 4 u.c.p.g., art. 20 pkt 4 u.d.p.
Teren budowy	Wykonawca robót budowlanych	art. 5 ust. 2 u.c.p.g.
Inne tereny (np. parki, place gminne)	Gmina	art. 5 ust. 5 u.c.p.g.
Teren prywatny: parking sklepu, dziedziniec, schody do budynku	Właściciel lub zarządca terenu	art. 415 i 416 k.c. (zasady ogólne)

W miastach na prawach powiatu, takich jak Częstochowa, zarządcą wszystkich dróg publicznych z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych), który wykonuje zadania przez jednostkę zarządu drogi. To do niej kieruje się zgłoszenie szkody, gdy upadek nastąpił na chodniku w pasie drogi miejskiej.

Właściciel, który nie odśnieża chodnika, może zostać ukarany grzywną do 1 500 zł albo naganą (art. 117 § 1 Kodeksu wykroczeń), a burmistrz lub prezydent miasta może wydać decyzję nakazującą wykonanie obowiązku (art. 5 ust. 7 u.c.p.g.). Kara nie zastępuje jednak odszkodowania dla poszkodowanego.

Na jakiej podstawie można żądać odszkodowania?

Odpowiedzialność za upadek na oblodzonym chodniku opiera się najczęściej na zasadzie winy (art. 415 Kodeksu cywilnego, a w przypadku osób prawnych, np. spółdzielni lub spółki, art. 416 k.c.). Poszkodowany musi wykazać, że:

1. doszło do szkody, np. złamania, zwichnięcia, kosztów leczenia,
2. podmiot odpowiedzialny zaniedbał obowiązek utrzymania chodnika, np. nie odśnieżył go lub nie posypał w rozsądnym czasie po opadach,
3. istnieje związek przyczynowy między zaniedbaniem a upadkiem.

Sądy oceniają, czy zarządca działał z należytą starannością. Nie wymaga się, by chodnik był idealnie suchy przez całą dobę w czasie śnieżycy, ale oczekuje się reakcji adekwatnej do warunków. Znaczenie mają m.in. godzina upadku, czas od ustania opadów i to, czy chodnik był w ogóle posypany.

Dwie sytuacje szczególne:

• Właściciel zlecił odśnieżanie firmie. Jeżeli powierzył to profesjonalnemu przedsiębiorstwu, które zawodowo zajmuje się takimi usługami, co do zasady nie odpowiada za jego błędy (art. 429 k.c.). Roszczenie kieruje się wtedy do tej firmy.
• Sopel lub zsuwający się śnieg z dachu. Za szkodę wyrządzoną przez oderwanie się części budowli odpowiada samoistny posiadacz budowli, chyba że nie wynikło ono z braku należytego utrzymania budynku ani z wady w budowie (art. 434 k.c.).

Jakie świadczenia przysługują poszkodowanemu?

• Odszkodowanie obejmuje wszelkie koszty wynikłe z uszkodzenia ciała: leczenie, leki, rehabilitację, dojazdy do placówek medycznych, opiekę osób trzecich, a także utracone zarobki (art. 444 § 1 k.c.).
• Zadośćuczynienie to rekompensata za ból, cierpienie i ograniczenia w codziennym życiu (art. 445 § 1 k.c.). Jego wysokość zależy m.in. od rodzaju urazu, czasu leczenia i trwałych następstw.
• Renta przysługuje, gdy poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo zwiększyły się jego potrzeby (art. 444 § 2 k.c.).

Świadczenie może zostać obniżone, jeżeli poszkodowany przyczynił się do szkody, np. szedł w obuwiu zupełnie nieodpowiednim do warunków albo wybrał oblodzony skrót mimo dostępnego odśnieżonego przejścia (art. 362 k.c.).

Jak dochodzić odszkodowania krok po kroku?

1. Ustal podmiot odpowiedzialny. Sprawdź, czy chodnik przylega bezpośrednio do posesji, czy jest oddzielony od niej pasem zieleni i czy obowiązuje na nim płatne parkowanie. Właściciela nieruchomości można ustalić w księdze wieczystej lub w urzędzie.
2. Zgłoś szkodę. Pismo z opisem zdarzenia, dowodami i żądaniem kieruje się do podmiotu odpowiedzialnego lub bezpośrednio do jego ubezpieczyciela OC. Zarządcy dróg, wspólnoty i spółdzielnie zwykle mają ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. Właściciel domu może mieć OC w życiu prywatnym.
3. Poczekaj na decyzję ubezpieczyciela. Świadczenie powinno zostać wypłacone w terminie 30 dni od zawiadomienia o wypadku, a gdy wyjaśnienie okoliczności w tym czasie nie jest możliwe – w ciągu 14 dni od dnia, w którym stało się możliwe. Bezsporną część wypłaca się w terminie podstawowym (art. 817 k.c.).
4. Odwołaj się lub wnieś pozew. Jeżeli odmowa lub zaniżona kwota nie mają uzasadnienia, można złożyć odwołanie do ubezpieczyciela, a następnie skierować sprawę do sądu. W sądzie znaczenie ma zwykle opinia biegłego lekarza co do rozmiaru uszczerbku.

Termin	Znaczenie
Dzień zdarzenia	Zdjęcia, świadkowie, wizyta u lekarza lub na SOR
30 dni od zgłoszenia	Podstawowy termin wypłaty świadczenia przez ubezpieczyciela (art. 817 § 1 k.c.)
3 lata od dowiedzenia się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej	Przedawnienie roszczenia z czynu niedozwolonego (art. 4421 § 1 i 3 k.c.)
10 lat od zdarzenia	Górna granica przedawnienia, z wyjątkiem szkody na osobie, gdy poszkodowany dowiedział się o niej później (art. 4421 § 1 i 3 k.c.)
2 lata od uzyskania pełnoletności	Najwcześniejszy koniec przedawnienia roszczeń małoletniego za szkodę na osobie (art. 4421 § 4 k.c.)

Podstawy prawne i źródła

• Ustawa z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 733): art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 5.
• Ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 889 ze zm.): art. 19 ust. 5, art. 20 pkt 4.
• Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795): art. 362, 415, 416, 429, 434, 442¹, 444, 445, 817.
• Ustawa z 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1372): art. 117 § 1.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Kto odpowiada za odśnieżanie chodnika przed domem?

Właściciel nieruchomości, jeżeli chodnik biegnie wzdłuż posesji bezpośrednio przy jej granicy. Obowiązek nie dotyczy chodnika, na którym dopuszczono płatne parkowanie – wtedy odpowiada zarząd drogi lub gmina.

Kto odśnieża chodnik przy bloku: wspólnota czy miasto?

Jeżeli chodnik przylega bezpośrednio do nieruchomości wspólnoty lub spółdzielni, obowiązek spoczywa na niej jako na podmiocie władającym nieruchomością. Gdy chodnik jest oddzielony od nieruchomości, np. pasem zieleni lub parkingiem, odpowiada zarząd drogi.

Najemca czy właściciel – kto odśnieża?

Ustawa nakłada obowiązek na właściciela, ale za właściciela uważa także inne podmioty władające nieruchomością. Umowa najmu może przenieść odśnieżanie na najemcę. Wobec osoby poszkodowanej znaczenie ma, kto faktycznie władał nieruchomością i był zobowiązany do odśnieżania.

Ile wynosi odszkodowanie za złamanie na oblodzonym chodniku?

Nie ma stałych stawek. Odszkodowanie obejmuje udokumentowane koszty i utracone dochody, a zadośćuczynienie zależy od rozmiaru krzywdy: rodzaju urazu, czasu leczenia, bólu i trwałych skutków. Dlatego warto gromadzić rachunki i dokumentację medyczną od pierwszego dnia.

Ile mam czasu na zgłoszenie roszczenia?

Roszczenie przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Przy szkodzie na osobie przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż po 3 latach od tej chwili (art. 442¹ k.c.).

Czy można dostać odszkodowanie, gdy upadłem na parkingu sklepu?

Tak, jeżeli zarządca parkingu zaniedbał jego utrzymanie. Parking sklepu jest terenem prywatnym, więc odpowiedzialność ocenia się według ogólnych zasad z art. 415 lub 416 k.c. Roszczenie kieruje się do właściciela lub zarządcy terenu i jego ubezpieczyciela.

Więcej o sprawach cywilnych, w tym o dochodzeniu odszkodowań, przeczytasz na stronie prawo cywilne – Kancelaria Adwokacka Marika Pałasińska-Majer. O terminach dochodzenia roszczeń piszę także w artykule przedawnienie długu – po ilu latach.

---