Rozwód w USC w 2026 roku – czy można rozwieść się bez sądu? (Częstochowa)

Głośno zrobiło się o „rozwodach bez sądu” – w mediach pojawiły się zapowiedzi, że małżonkowie rozwiodą się szybko w urzędzie stanu cywilnego, składając kilka oświadczeń. Wiele osób wpisuje dziś w wyszukiwarkę „rozwód w USC 2026” w przekonaniu, że taka możliwość już istnieje. Rzeczywistość jest inna: ustawa, która miała to wprowadzić, została zawetowana i nie weszła w życie. W 2026 roku rozwód w Polsce można uzyskać wyłącznie przed sądem. W tym artykule wyjaśniam, co dokładnie się wydarzyło, co zakładała zawetowana ustawa i jak realnie wygląda rozwód w Częstochowie na dziś.

Czy w 2026 roku można rozwieść się w USC?

Nie. Choć temat „rozwodu bez sądu” był szeroko komentowany, w obecnym stanie prawnym rozwód w urzędzie stanu cywilnego nie jest możliwy. Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego 13 marca 2026 r., ale 30 kwietnia 2026 r. Prezydent skorzystał z prawa weta i ustawy nie podpisał. To oznacza, że przepisy nie weszły w życie, a wszystkie rozwody nadal przeprowadza sąd.

Warto to podkreślić, bo w internecie krąży wiele treści opisujących rozwód w USC jako fakt dokonany. Osoby planujące rozstanie powinny wiedzieć, że dziś jedyną drogą do rozwiązania małżeństwa jest pozew do sądu okręgowego – niezależnie od tego, czy małżonkowie są zgodni, czy nie.

Co zakładała zawetowana ustawa

Zawetowana nowelizacja miała wprowadzić rozwód przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego jako alternatywę dla postępowania sądowego. Rozwiązanie było jednak obwarowane warunkami i przewidziane dopiero na przyszłość – z wejściem w życie zaplanowanym na 1 stycznia 2027 r. (po 12-miesięcznym okresie od ogłoszenia).

Rozwód w USC miał być dostępny wyłącznie dla par, które łącznie spełniały następujące warunki:

• Brak wspólnych małoletnich dzieci – i żona nie jest w ciąży.
• Zgodny wniosek obojga małżonków – rozwód pozasądowy miał dotyczyć tylko rozstań bezspornych.
• Brak sporu co do spraw majątkowych – kwestie sporne i tak trafiałyby do sądu.
• Odpowiedni staż małżeństwa – rozwiązanie przewidziano dla małżeństw trwających dłużej niż rok.

Procedura miała wyglądać tak: małżonkowie wspólnie stawiają się w wybranym USC i składają pisemne zapewnienia, urzędnik poucza o skutkach i o mediacji, a po obowiązkowym okresie (co najmniej miesiąc, nie później niż w ciągu pół roku) następuje druga wizyta i złożenie ostatecznych oświadczeń. Z chwilą wpisu do rejestru stanu cywilnego małżeństwo byłoby rozwiązane. Planowany koszt takiej procedury wskazywano orientacyjnie na ok. 600 zł.

Jak wygląda rozwód w Częstochowie na dziś

Skoro rozwód w USC nie obowiązuje, aktualną i jedyną drogą pozostaje postępowanie sądowe. Sprawy o rozwód rozpoznaje sąd okręgowy – dla mieszkańców Częstochowy i okolic właściwy jest Sąd Okręgowy w Częstochowie. Pozew składa się do tego sądu, a rozprawa odbywa się przed sądem, nie przed urzędnikiem.

Zagadnienie	Rozwód w USC (zawetowany)	Rozwód sądowy (obowiązuje)
Status	Nie obowiązuje (weto 30.04.2026)	Jedyna droga w 2026 r.
Kto orzeka	Kierownik USC	Sąd Okręgowy w Częstochowie
Dla kogo	Pary bez małoletnich dzieci, zgodne	Wszyscy małżonkowie
Dzieci / wina / alimenty	Poza zakresem (tylko sprawy bezsporne)	Sąd rozstrzyga te kwestie
Opłata	Planowano ok. 600 zł	600 zł od pozwu; realnie ok. 150 zł przy zgodnym rozwodzie bez winy

Opłata sądowa od pozwu o rozwód wynosi 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Jeżeli sąd orzeka rozwód na zgodny wniosek stron bez orzekania o winie, po uprawomocnieniu wyroku zwraca powodowi połowę tej kwoty, czyli 300 zł. Dodatkowo drugi małżonek zwraca połowę pozostałej opłaty (150 zł), więc realny koszt opłaty po stronie osoby wnoszącej pozew to zwykle ok. 150 zł. Do tego dochodzą ewentualne koszty zastępstwa adwokackiego, które są ustalane indywidualnie i rynkowo.

Pozostałe zmiany z pakietu reformy – też nie obowiązują

Głośna „reforma prawa rodzinnego 2026” to nie tylko rozwód w USC. W przekazie medialnym pojawiały się także inne rozwiązania: piecza współdzielona jako model podstawowy po rozwodzie, odejście od orzekania o winie, szybkie ustalanie alimentów podstawowych czy ograniczenie czasu trwania alimentów między byłymi małżonkami. Ponieważ były one częścią tego samego, zawetowanego pakietu, również nie stały się obowiązującym prawem.

W praktyce oznacza to, że dziś sąd nadal może orzekać o winie za rozkład pożycia (jeśli strona tego żąda), a o opiece nad dziećmi, kontaktach i alimentach rozstrzyga się na dotychczasowych zasadach. Warto uważać na treści, które przedstawiają te propozycje jako aktualny stan prawny – to jedno z częstszych źródeł nieporozumień.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę wziąć rozwód w USC w 2026 roku?

Nie. Ustawa wprowadzająca rozwód przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego została zawetowana przez Prezydenta 30 kwietnia 2026 r. i nie weszła w życie. W 2026 roku rozwód uzyskuje się wyłącznie przed sądem okręgowym.

Kiedy miał zacząć obowiązywać rozwód bez sądu?

Zgodnie z zawetowaną ustawą rozwód w USC miał być możliwy od 1 stycznia 2027 r., po 12-miesięcznym okresie od ogłoszenia przepisów. Wskutek weta ta data straciła aktualność, a wejście rozwiązania w życie jest niepewne.

Ile kosztuje rozwód w Częstochowie teraz?

Opłata sądowa od pozwu o rozwód to 600 zł. Przy zgodnym rozwodzie bez orzekania o winie sąd zwraca powodowi 300 zł, a drugi małżonek zwraca połowę pozostałej kwoty (150 zł) – realny koszt opłaty po stronie wnoszącej pozew wynosi więc zwykle ok. 150 zł. Odrębną kwestią jest wynagrodzenie adwokata, ustalane indywidualnie i rynkowo w zależności od stopnia skomplikowania sprawy.

Czy zgodny rozwód bez orzekania o winie jest szybszy?

Zgodny wniosek obojga małżonków o rozwód bez orzekania o winie zazwyczaj upraszcza i skraca postępowanie, bo sąd nie prowadzi postępowania dowodowego co do winy. Nie oznacza to jednak gwarantowanego terminu – czas zależy od sądu, obecności małoletnich dzieci i kompletności dokumentów.

Co z pieczą naprzemienną i końcem orzekania o winie?

Te rozwiązania były częścią zawetowanego pakietu reformy i nie obowiązują. Obecnie sąd może orzekać o winie za rozkład pożycia na żądanie strony, a o opiece nad dziećmi decyduje, kierując się ich dobrem, na dotychczasowych zasadach.

Gdzie w Częstochowie złożyć pozew rozwodowy?

Pozew o rozwód składa się do sądu okręgowego właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków – dla Częstochowy i okolic jest to Sąd Okręgowy w Częstochowie. To ten sąd przeprowadza rozprawę i wydaje wyrok rozwodowy.

Więcej o rozwodach, alimentach i opiece nad dziećmi przeczytasz na stronie Prawo rodzinne.

---